Ballina Aktuale Ja si mund të zhvillohen bisedimet mes Kosovës dhe Serbisë në të...

Ja si mund të zhvillohen bisedimet mes Kosovës dhe Serbisë në të ardhmen

SHPËRNDAJE

Portali serb “Blic” shkruan për skenaret e mundshme për rikthimin e dialogut mes Kosovës dhe Serbisë, pas Samitit të Berlinit.

Nëse Bashkimi Evropian (BE) mbetet ndërmjetës në dialogun midis Beogradit dhe Prishtinës, është një vend krejtësisht i diskutueshëm, duke marrë parasysh atë që ndodhi në Berlin më 29 prill dhe çfarë do të ndodhë në fillim të korrikut në Paris.

Ndonëse publiku mund të dëgjonte një shumëllojshmëri interpretimesh që nga fillimi i takimit të Berlinit vetë, nga fakti se nikoqirë të saj ishin presidenti francez Emmanuel Macron dhe kancelarja gjermane Angela Merkel, në radhët e saj të cilat u vlerësuan si “debakël” dhe “pikë kthese”, se u hapën shumë pyetje rreth paraqitjes së dialogut, si dhe perspektivat e saj, shkruan portali serb “Blic”, transmeton lajmi.net.

Para së gjithash, nëse Gjermania dhe Franca po bëhen “lojtarët kryesorë” në këtë proces, por edhe nëse Merkel dhe Macron treguan këtë “samitin e BE”, i cili është “kryesorja”, ose kush do të jetë? Një tjetër gjë jo më pak e rëndësishme është nëse BE-ja është dërguar në “bankën e pushimeve” sepse dështoi edhe pas disa vitesh për të zgjidhur një nga problemet më të këqija në Ballkan dhe më në fund nëse një lloj mesazhi u dërgua në Shtetet e Bashkuara, të cilat, edhe pse jo zyrtarisht të marrë pjesë në dialog, a është gjithë koha e tij informale?

Për të gjithë këtë, pyetja e drejtë është se si do të negociojë Beogradi dhe Prishtina në të ardhmen, të cilët do të jenë në tryezë me presidentin serb dhe atë të Kosovës Aleksandar Vuçiç dhe Hashim Thaçi, pasi është mjaft e sigurtë se kjo nuk do të jetë më tani kreu aktual i diplomacisë së BE-së, Federica Mogherini e gjithë kjo do të thotë “zënë hapin” përpara marrëveshjes përfundimtare, e cila, siç është dëgjuar gjatë gjithë së kaluarës dhe në pjesë të mirë këtë vit, duhet të arrihet në 2019?

Bashkëbiseduesit e “Blic” ranë dakord se kjo nuk do të thotë përjashtimin e administratës evropiane nga e gjithë historia, dhe se ajo mbetet ndërmjetësi kryesor. Megjithatë, ndryshimi i formatit të dialogut mund të ndodhë në lidhje me një trup të ri për ta shoqëruar atë, me praninë e detyrueshme të Gjermanisë dhe Francës, si dhe përshpejtimin e gjithë procesit që është pothuajse i bllokuar.

Infuzion për rigjallërim

Siç thotë Dusan Janjiq nga Forumi për Marrëdhënie Etnike për “Blic”, “u bë Berlini, do të ndodhë edhe Paris, dhe unë do ta kuptoja të gjithë këtë si një infuzion urgjent për ringjalljen e dialogut”. Me këtë periudhë kohe nga Berlini në Paris, e cila është rreth dy muaj, sipas gjykatës së tij, “secilit i është dhënë kohë për të përcaktuar qartë detyrimet që kanë ndërmarrë”.

“Prishtina të marrë në konsideratë tërheqjen ose pezullimin e taksave të vëna mbi mallrat serbe dhe Beogradin për të bërë një kompromis për pranimin e një pezullimi të mundshëm”, shtoi Janjiq.

“Pres që pas këtij takimi, më shumë vëmendje do t’i kushtohet angazhimeve të ndërmarra, por gjithashtu se BE mbetet lehtësuesi kryesor në dialog. Megjithatë, nuk do të isha i befasuar të thosha në mesin e atyre njerëzve, për shembull, anëtarë nga Gjermania dhe Shtetet e Bashkuara, nëse ato u formuan për të formuar një Sekretariat më të gjerë, dhe ndoshta edhe Francën, si dhe Rusinë”, vazhdoi ai.

Thelbi është, ata thonë, për të përshpejtuar dhe përfunduar negociatat, dhe për të ardhur në marrëveshjen midis Beogradit dhe Prishtinës. Ai gjithashtu deklaron se nëse viti 2017 ishte viti i shpresës, atëherë në vitin 2018 gjithçka ishte e kundërta, kur historia e demarkacionit u shfaq si një zgjidhje, ngrohja e atmosferës, grindja publike, problemi me ZSO filloi, arrestimi i drejtorit të Zyrës për Kosovë, Marko Djuriq, futja e një takse.

Ndërkohë, një pjesë e publikut është kthyer kundër BE-së dhe NATO-s, ndërsa shqiptarët kanë një ndryshim strategjie në aspektin e, para së gjithash NATO dhe gjithçka tjetër”, shpjegon ai.

“Nuk mund të jetë pa ne”

Stefan Surliq, një student i doktoraturës në Fakultetin e Shkencave Politike (FPN), i cili beson se dialogu formalisht qëndron nën patronazhin e administratës në Bruksel, është gjithashtu i ngjashëm, por Gjermania dhe Franca nuk do ta bëjnë këtë, përkundrazi.

“Merkel dhe Macron u takuan me një takim në Berlin për të treguar se si po marrin iniciativën pavarësisht nga rezultati i zgjedhjeve të Parlamentit Europian që po zhvillohet, si dhe përpjekjet e Shteteve të Bashkuara për të finalizuar marrëveshjen midis Beogradit dhe Prishtinës. Të dy liderët janë zotuar për takime të rregullta në një mënyrë të caktuar në të ardhmen për të ndërhyrë në negociata, sepse ata u bënë të vetëdijshëm se pa vëmendje në nivelin më të lartë mund të ketë një bllokadë të të gjitha përpjekjeve të mëparshme, tha ai.

Mesazhi i fillimit dhe përfshirjes së tyre në tërësi, thotë Surliq, u dërgua tek lojtarët globalë dhe thotë se “pa ne nuk mund të arrijmë një marrëveshje”.

“Mendoj se takimi në korrik do të përcaktojë formatin përfundimtar të vazhdimit të dialogut, por kjo sigurisht nuk do të nënkuptojë përjashtimin e Brukselit sepse do të thoshte një njohje formale e dështimit. Prania e përfaqësuesve të Gjermanisë dhe Francës shihet vetëm si nxitje shtesë për Beogradin dhe Prishtinën brenda negociatave të Brukselit, prandaj pres që prania e tyre në takimet në të ardhmen”, përfundon Surliq.