Ballina Aktuale Libani në krizë politike dhe drejt kolapsit

Libani në krizë politike dhe drejt kolapsit

SHPËRNDAJE

Në Liban gjatë periudhës së fundit kanë ndodhur dy zhvillime që kanë lëkundur stabilitetin dhe mirëqenien e këtij vendi. Dy qeveri janë rrëzuar brenda 18 muajsh. Njëra për shkak të protestave masive kundër klasës politike dhe tjera, para rreth tetë muajsh, pas një shpërthimi në portin e Bejrutit.

Që nga ajo kohë, monedha ka humbur 90 për qind të vlerës së saj, inflacioni ka çuar më shumë se gjysmën e popullsisë në kufirin e varfërisë, vendi ka shtyrë pagesën e borxheve të tij dhe bankat ua kanë ndaluar të gjithë klientëve qasjen në depozitat e tyre në dollarë.

Në këtë shtet, tani janë të zakonshme pamjet në të cilat njerëzit shihen duke u grindur për mallra në dyqane, protestuesit që djegin goma për të bllokuar rrugët dhe qindra biznese të mbyllura. Bejruti, nga një qytet plot gjallëri, është kthyer në një qytet fantazmë, në errësirë të frikshme.

Ministri i Energjisë në largim ka paralajmëruar se një ndërprerje totale e energjisë është afër, pasi karburantet për energjinë elektrike po shkojnë drejt fundit.

Edhe pse Libani po shkon drejt shkatërrimit, në krizën më të rëndë që nga lufta civile 1975-1990, politikanët në këtë vend po vazhdojnë grindjet. Ata ose nuk dëshirojnë ose nuk janë në gjendje të formojnë një qeveri.

Saad al-Hariri, një mysliman sunit, që ka qenë kryeministër më parë, është caktuar nga parlamenti për të formuar kabinetin qeveritar.

Këtë javë ai zhvilloi takimin e 18-të të tij me presidentin, Michel Aoun. Ai tha se partia e krishterë e presidentit Aoun, e udhëhequr nga dhëndri i presidentit Gebran Bassil, dëshironte të diktonte pozitat në kabinetin qeverisës dhe synonte të fitonte të drejtën e vetos mbi vendimet.

Hariri, djali i Rafik al-Haririt, kryeministri i Libanit i vrarë më 2005, ka bërë thirrje për një kabinet ekspertësh i cili do të duhej të miratonte reformat e kërkuara prej kohësh nga Fondi Monetar Ndërkombëtar dhe vendet donatore si Shtetet e Bashkuara dhe Franca.

Ai ka mbështetjen e partisë shiite Amal, e udhëhequr nga kryetari i parlamentit, Nabih Berri dhe të tjerë.

Mosmarrëveshjet politike në Liban në dukje bëhen për ndarjen e pjesëve të sistemit të plaçkitjes së vendit. Por, kjo mbetet nën hije nga fuqia e Hezbollahut, grupit shiit që ka mbështetjen e Iranit dhe që dominon politikën e Libanit.

Ky grup e mbështet presidencën e Aoun.

Sikurse vendet tjera arabe, Irak dhe Siri, edhe Libani ka qenë për një kohë të gjatë fushëbetejë e garës mes Iranit shiit dhe Arabisë Saudite sunite, përmes grupeve nën kontrollin e tyre.

Administrata e re amerikane po e rivlerëson politikën e saj ndaj Iranit dhe rrjedhimisht barazpesha e fuqisë në rajon po ndryshon. Tani për tani, Hezbollahu, që është nën ndikimin e Iranit, duket se po heziton të mbështesë një qeveri të re të Haririt, sepse kjo mund të shihej si një koncesion ndaj rivalëve të mbështetur nga sauditët dhe Perëndimi.

Hezbollahu është i pajtimit për nevojën e krijimit të një qeverie të re, por nuk është i gatshëm t’i bëjë presion presidentit Aoun dhe të rrezikojë aleancën me partinë e tij të madhe të krishterë./REL