Ballina Aktuale KRIZA E VETËDIJES PËR IDENTITETIN KOMBËTAR DHE FETAR

KRIZA E VETËDIJES PËR IDENTITETIN KOMBËTAR DHE FETAR

SHPËRNDAJE

Reflektim

 Nga Nexhemdin Saqipi

Shpeshherë dëgjojmë arsyetime të ndryshme për ndërtimin e institucioneve fetare dhe kulturore shqiptare në diasporë, me pretendimin se ato janë të domosdoshme për ruajtjen e identitetit kombëtar dhe fetar. Por lind një pyetje thelbësore që shumëkush e shmang: a mund të ruhet identiteti duke shpërfillur ligjet dhe standardet e shtetit ku jeton?

Ruajtja e identitetit nuk është anarki. Ajo nuk është veprim i pakontrolluar dhe as imponim në një shoqëri tjetër. Përkundrazi, identiteti kërkon përgjegjësi, vetëdije dhe respekt ndaj rendit shoqëror ku individi jeton.

Konfuzioni mbi konceptet themelore

Sot duket sikur kemi hyrë në një krizë të thellë ku shumëkush nuk e di, ose nuk dëshiron të dijë, se çfarë është feja, çfarë është kombi, çfarë përfaqëson shteti dhe çfarë nënkupton identiteti kulturor. Në këtë klimë, gjithçka duket e lejuar: të thuhet çfarë të duash dhe të veprohet pa kufij.

Kjo liri e pakontrolluar nuk është shenjë emancipimi, por tregues i një çorientimi kolektiv. Injoranca nuk ka brirë, por pasojat e saj janë të dukshme.

Fenomeni i pseudo-imamëve dhe komercializimi i fesë

Një shqetësim i veçantë lidhet me veprimtarinë e disa individëve që, në emër të fesë dhe kombit, veprojnë si “autoritet” në diasporë. Këta pseudo-imamë dhe figura diletante shpesh shndërrohen në pjesë të një rrjeti interesash, duke krijuar struktura që maskohen si humanitare apo kulturore, por në thelb funksionojnë si biznese.

Në shumë raste, këto qendra fetare dhe kulturore rrezikojnë të devijojnë nga misioni i tyre edukativ, duke u kthyer në hapësira për përfitime financiare dhe ndikim personal. Kjo jo vetëm që dëmton besimin, por edhe e kompromiton vetë idenë e identitetit që pretendohet të mbrohet.

Rasti i Zvicrës dhe standardet shtetërore

Reagime të tilla si ai i autoriteteve në Zvicër, që ndalojnë ndërtimin e disa qendrave të caktuara, nuk duhet parë si kufizim i lirisë fetare, por si përpjekje për të ruajtur harmoninë dhe standardet e një shoqërie të ndërtuar mbi ligjin.

Çdo shtet ka të drejtë dhe detyrim të mbrojë rendin e vet shoqëror. Liria fetare dhe kulturore është e garantuar, por ajo nuk mund të përdoret si justifikim për veprime që bien ndesh me ligjin dhe normat e përbashkëta.

Integrim apo kthim: dy rrugë të qarta

Në shoqëritë perëndimore, si Zvicra, funksionimi bazohet mbi ligjin, rendin dhe standardet. Në këtë kontekst, çdo individ përballet me një zgjedhje të qartë:

  • të integrohet duke respektuar rregullat dhe kulturën e vendit ku jeton;
  • ose të kthehet në vendin e vet dhe ta ndërtojë identitetin sipas vullnetit dhe traditës së tij.

Nuk mund të kërkohet liri pa përgjegjësi dhe as të ndërtohet identitet duke sfiduar sistemin që të mundëson jetesën.

Thirrje për vetëdijesim dhe përgjegjësi

Mesazhi është i drejtpërdrejtë: kush dëshiron të ruajë identitetin kombëtar dhe fetar, duhet ta bëjë këtë me dinjitet, përmes dijes, respektit dhe ndërtimit të vlerave reale.

Identiteti nuk është slogan, as instrument për përfitime personale. Ai është përgjegjësi që kërkon sinqeritet dhe angazhim të vërtetë, qoftë në vendlindje, qoftë në diasporë.