Ballina Aktuale KKSh NË LUGINËN E PRESHEVËS: MES MISIONIT KOMBËTAR DHE KAPJES POLITIKE

KKSh NË LUGINËN E PRESHEVËS: MES MISIONIT KOMBËTAR DHE KAPJES POLITIKE

SHPËRNDAJE

Nga një institucion i shpresës për të drejtat kolektive, në një arenë përplasjesh partiake – a ka ardhur koha për një reformim rrënjësor?

Nga Nexhmedin Saqipi

Që nga themelimi i Këshillit Kombëtar Shqiptar (KKSh) në Luginën e Preshevës në vitin 2010, ky institucion është perceptuar si organi më i lartë për përfaqësimin e interesave kombëtare të shqiptarëve në Serbi. Interesimi i madh i partive politike për ta kontrolluar këtë mekanizëm ka qenë i vazhdueshëm dhe shpeshherë i ashpër, duke e kthyer atë në një fushë beteje politike, më shumë sesa në një platformë të mirëfilltë për zgjidhjen e problemeve jetike të komunitetit shqiptar.

Fragmentarizimi politik dhe mungesa e unitetit

Zgjedhjet për KKSh janë karakterizuar nga pjesëmarrja e disa listave dhe koalicioneve politike, të cilat, pas konstituimit të këshillit, nuk kanë arritur të ndërtojnë një qeverisje të qëndrueshme dhe gjithëpërfshirëse. Përkundrazi, ndarja në pozitë dhe opozitë brenda një institucioni që duhet të jetë unifikues, ka prodhuar përçarje të thella, rivalitete të ashpra dhe një klimë mosbesimi.

Ky mosunitet ka reflektuar drejtpërdrejt në efikasitetin e KKSh-së, duke e bërë atë shpesh të paaftë për të marrë vendime të rëndësishme dhe për të ndërtuar politika afatgjata në interes të shqiptarëve të Preshevës, Bujanocit dhe Medvegjës.

Një bilanc i diskutueshëm: më shumë simbolikë se rezultate

Në vend që të adresonte problemet themelore të shqiptarëve në Luginë, KKSh në shumë raste është fokusuar në çështje sipërfaqësore dhe simbolike. Çështje thelbësore, si përdorimi i lirë dhe i garantuar me ligj i simboleve kombëtare, ende mbeten të pazgjidhura. Shqiptarët në këtë rajon vazhdojnë të përballen me kufizime që nuk i hasin komunitetet tjera shqiptare në rajon.

Po ashtu, problematika të rëndësishme si përdorimi zyrtar i gjuhës shqipe, nostrifikimi i diplomave, sigurimi i teksteve shkollore dhe zhvillimi i arsimit në gjuhën amtare, kanë mbetur në vendnumëro. Këto janë çështje që kërkojnë qasje strategjike dhe përfaqësim serioz institucional – diçka që KKSh nuk ka arritur ta sigurojë në mënyrë të qëndrueshme.

Politizimi i skajshëm dhe praktikat përjashtuese

Një nga kritikat më të mëdha ndaj funksionimit të KKSh-së lidhet me politizimin e tij të theksuar. Vendimmarrja shpesh është udhëhequr nga interesa partiake, duke anashkaluar meritokracinë dhe interesin e përgjithshëm. Fenomene si bllokimi i emërimeve të drejtorëve të shkollave, shpërndarja selektive e projekteve kulturore dhe informative, si dhe favorizimi i organizatave të afërta me pushtetin, kanë dëmtuar rëndë besimin publik.

Në vend që të shërbente si një institucion i barabartë për të gjithë, KKSh në disa raste është perceptuar si një mekanizëm i kontrolluar nga grupe të caktuara politike, duke rikthyer praktika që ngjajnë me modele të vjetra të kontrollit ideologjik dhe administrativ.

Nevoja për depolitizim dhe profesionalizim

Për të dalë nga kjo gjendje, është e domosdoshme që KKSh të reformohet thellësisht. Një nga hapat kyç do të ishte depolitizimi i tij dhe përfshirja më e madhe e shoqërisë civile, ekspertëve dhe individëve me integritet nga fusha e arsimit, kulturës, informimit dhe gjuhës.

Strukturimi i këshillit në komisione funksionale dhe profesionale – për arsim, kulturë, informim dhe përdorimin e gjuhës shqipe – do të mundësonte një qasje më të specializuar dhe më efikase ndaj problemeve. Kjo do ta kthente KKSh-në në një institucion funksional dhe jo në një arenë për pazare politike.

Një vizion për të ardhmen

Partitë politike kanë rolin e tyre të pazëvendësueshëm në sistemin demokratik, por dominimi i tyre absolut mbi një institucion me karakter kombëtar si KKSh ka dëshmuar kufizimet e veta. Për këtë arsye, një model i ri, ku vendimmarrja udhëhiqet nga profesionalizmi dhe jo nga interesat partiake, është i domosdoshëm.

Zgjedhjet e ardhshme për KKSh përbëjnë një mundësi për reflektim dhe ndryshim. Nëse ky institucion do të arrijë të çlirohet nga ndikimet e ngushta politike dhe të shndërrohet në një platformë gjithëpërfshirëse, atëherë mund të luajë rolin që i takon në avancimin e të drejtave të shqiptarëve në Luginën e Preshevës.

Përfundim

Këshilli Kombëtar Shqiptar mbetet një institucion me potencial të madh, por i pa realizuar plotësisht. Pa unitet, profesionalizëm dhe një orientim të qartë drejt interesit publik, ai rrezikon të mbetet peng i krizave të brendshme dhe i ndikimeve politike.

Koha kërkon një KKSh të ri – më të pavarur, më gjithëpërfshirës dhe më të përkushtuar ndaj misionit të tij themelor: mbrojtjes dhe avancimit të të drejtave kombëtare të shqiptarëve në Luginën e Preshevës.