Ballina Aktuale BALLKANI NUK KA NEVOJË PËR MË SHUMË KONFLIKTE, POR PËR MË SHUMË...

BALLKANI NUK KA NEVOJË PËR MË SHUMË KONFLIKTE, POR PËR MË SHUMË URTËSI

SHPËRNDAJE

Ballafaqime

Nga Nexhmedin Saqipi

Ballkani vazhdon të mbetet një nga rajonet më të ndjeshme të Evropës. Edhe sot, pas kaq dekadash ndryshimesh politike, luftërash, marrëveshjesh dhe proceseve integruese, ai ende konsiderohet nga shumë qarqe ndërkombëtare si një “fuçi baruti”, e gatshme të shpërthejë sa herë që interesat politike, etnike apo gjeostrategjike përplasen me njëra-tjetrën.

Si njeri që kam jetuar dhe përjetuar nga afër sfidat e Luginës së Preshevës, e ndjej obligim moral të them se problemet e Ballkanit nuk zgjidhen me retorikë nacionaliste, me përçarje, me propagandë apo me rivalitete personale të liderëve. Ato mund të zgjidhen vetëm me drejtësi, urtësi, dialog dhe guxim politik.

Ballkani – një rajon me plagë të përbashkëta

Pavarësisht dallimeve kombëtare, fetare dhe kulturore, popujt e Ballkanit ndajnë pothuajse të njëjtat probleme. Varfëria, papunësia, korrupsioni, emigrimi masiv i të rinjve, mungesa e perspektivës, kriza demografike dhe mosbesimi ndaj institucioneve janë plagë që nuk njohin kufij.

Në Shqipëri, Kosovë, Serbi, Maqedoninë e Veriut, Bosnjë e Hercegovinë, Mal të Zi apo në Luginën e Preshevës, qytetarët kërkojnë të njëjtat gjëra: punë, dinjitet, siguri, drejtësi dhe një jetë më të mirë për fëmijët e tyre.

Megjithatë, ndërsa problemet janë të përbashkëta, zgjidhjet vazhdojnë të mbeten të fragmentuara. Liderët ballkanikë shpeshherë nuk arrijnë të krijojnë një vizion të përbashkët rajonal, sepse mbeten peng i kalkulimeve politike afatshkurtra dhe interesave partiake.

Kontradikta e madhe ballkanike

Paradoksi më i madh i Ballkanit është se të gjithë flasin për paqe, por shpesh veprojnë sikur po përgatiten për konflikt.

Të gjithë deklarohen për integrime evropiane, por shumë herë mbajnë gjallë narrativat e së kaluarës. Flitet për bashkëpunim rajonal, ndërsa në praktikë ndërtohen mure mosbesimi. Premtohet zhvillim ekonomik, por energjia politike harxhohet në debate identitare dhe përplasje të panevojshme.

Kjo kontradiktë e përhershme ka bërë që rajoni të humbasë vite të tëra në vendnumërim, ndërkohë që vendet e tjera të Evropës kanë ecur përpara.

Përvoja ime nga Lugina e Preshevës

Unë nuk po flas nga pozita e një pushtetari, as nga një kabinet politik. Flas si një njeri që ka kaluar dekada të tëra duke jetuar realitetin e një rajoni që shpesh ka qenë në periferi të vëmendjes politike.

Kam parë padrejtësi, kam parë diskriminim, kam parë shpresa të thyera, por kam parë edhe forcën e njerëzve për të mbijetuar dhe për të ndërtuar ura mirëkuptimi.

Nuk pretendoj të jem më i ditur apo më i mençur se liderët e Ballkanit. Por besoj se përvoja ime më ka mësuar një të vërtetë të madhe: pa drejtësi nuk ka stabilitet, pa dialog nuk ka paqe dhe pa respekt reciprok nuk ka bashkëjetesë afatgjatë.

Liderët duhet të dëgjojnë më shumë qytetarët

Sot Ballkani nuk ka nevojë për liderë që flasin vazhdimisht. Ka nevojë për liderë që dinë të dëgjojnë.

Qytetarët nuk kanë nevojë për spektakle politike, por për zgjidhje konkrete. Ata nuk kërkojnë fjalime të gjata patriotike, por institucione që funksionojnë. Nuk kërkojnë konflikte të reja, por siguri dhe perspektivë.

Nëse liderët e rajonit do të dëgjonin më shumë hallet reale të qytetarëve sesa zërat e interesave politike, shumë prej krizave aktuale do të kishin marrë rrugën e zgjidhjes.

Ballkani mund të bëhet shembull bashkëpunimi

Unë besoj se Ballkani nuk është i dënuar të mbetet përjetësisht sinonim i konflikteve. Përkundrazi, ai ka potencialin të shndërrohet në një model të bashkëjetesës dhe bashkëpunimit.

Historia na ka lënë plagë, por nuk duhet të na burgosë në të kaluarën. Popujt tanë kanë më shumë interesa të përbashkëta sesa mosmarrëveshje. E ardhmja e rajonit nuk ndërtohet mbi frikën, por mbi besimin; jo mbi urrejtjen, por mbi respektin; jo mbi ndarjet, por mbi bashkëpunimin.

Një thirrje për urtësi dhe përgjegjësi

Prandaj, mesazhi im për liderët e Ballkanit është i thjeshtë: mos e trajtoni rajonin tonë si një arenë rivalitetesh politike. Trajtojeni si një shtëpi të përbashkët ku jetojnë miliona njerëz që meritojnë paqe, zhvillim dhe dinjitet.

Nëse vërtet dëshironi t’u shërbeni popujve tuaj, vendosni interesin e qytetarëve mbi interesin e pushtetit. Dëgjoni më shumë, reflektoni më thellë dhe veproni me më shumë përgjegjësi. Sepse Ballkani nuk ka nevojë për heronj të rinj politikë. Ai ka nevojë për njerëz të urtë që dinë të ndërtojnë paqen, aty ku për dekada është folur për konfliktin.