Ballina Aktuale PA MIRËBESIM QYTETAR NUK KA AS STABILITET POLITIK DHE AS ZHVILLIM EKONOMIK

PA MIRËBESIM QYTETAR NUK KA AS STABILITET POLITIK DHE AS ZHVILLIM EKONOMIK

SHPËRNDAJE

Nga Nexhmedin Saqipi

Për më shumë se dy dekada, pas luftërave dhe konflikteve në Ballkan, qytetarëve u është përsëritur vazhdimisht një formulë nga politikanët vendorë dhe ndërkombëtarë: “Pa stabilitet politik nuk ka zhvillim ekonomik.” Kjo është e vërtetë, por përfaqëson vetëm gjysmën e së vërtetës.

Pyetja thelbësore që duhet shtruar është: Mbi çfarë ndërtohet stabiliteti politik?

Përgjigjja është e qartë: mbi mirëbesimin qytetar.

Pikërisht këtu qëndron edhe një nga gabimet më të mëdha strategjike të bëra në Ballkan pas luftërave. Janë investuar miliarda euro në infrastrukturë, ndërtesa, rrugë, administratë dhe reforma institucionale, por shumë pak është investuar në shërimin psikologjik të shoqërive, në pajtimin ndërmjet njerëzve, në kulturë, arsim, edukim, emancipim dhe vetëdijesim qytetar.

Shteti ndërtohet mbi besimin, jo vetëm mbi betonin

Shteti nuk ndërtohet vetëm me asfalt, ura dhe ndërtesa. Ai ndërtohet mbi besimin e qytetarëve.

Kur mungon besimi, edhe institucionet më moderne mbeten të brishta. Sot, në shumë vende të rajonit, qytetarët ende nuk besojnë plotësisht te njëri-tjetri. Ata ende jetojnë me plagët e luftës, me frikën e rikthimit të së kaluarës dhe me mosbesimin ndaj drejtësisë dhe sinqeritetit të politikës.

Për këtë arsye, çdo vendim i rëndësishëm politik pritet me dyshim, pasiguri dhe skepticizëm. Kjo nuk është një gjendje normale demokratike; kjo është një formë e vazhdueshme e dhunës psikologjike ndaj shoqërisë.

Nuk mund t’u kërkohet qytetarëve të besojnë në të ardhmen, kur askush nuk është kujdesur seriozisht të shërojë plagët e së kaluarës.

Kur politika humbet misionin e saj

Akoma më shqetësues është fakti se një pjesë e elitave politike duket se investojnë më shumë në ruajtjen e pushtetit, të interesave partiake dhe të pasurive personale sesa në ndërtimin e mirëbesimit qytetar.

Në vend që politika të bashkojë njerëzit, ajo shpesh i ndan edhe më shumë. Kjo ka krijuar një hendek të madh ndërmjet qytetarëve dhe institucioneve, duke e bërë gjithnjë e më të vështirë ndërtimin e një konsensusi shoqëror për çështjet strategjike.

Mediat, rrjetet sociale dhe kultura e konfliktit

Po aq shqetësues mbetet edhe roli i një pjese të mediave dhe rrjeteve sociale. Gjuha e urrejtjes, kërcënimet, fyerjet, propaganda dhe retorika nacionaliste vazhdojnë të mbajnë të hapura plagët e së kaluarës.

Në vend të kulturës së dialogut, prodhohet kulturë konflikti. Në vend të besimit, mbillet frikë.

Prandaj nuk duhet të na habisin protestat, tensionet politike dhe polarizimi i thellë shoqëror. Fotografitë nga rrugët, gjuha parlamentare dhe debati publik janë, në fakt, pasqyra e mungesës së mirëbesimit qytetar.

Nuk ka stabilitet pa qytetarë që ndihen të dëgjuar

Asnjë qeveri nuk mund të marrë vendime të mëdha dhe afatgjata në emër të qytetarëve, nëse ata nuk ndihen të dëgjuar, të respektuar dhe të sigurt.

Vendimet e imponuara mbi një shoqëri të traumatizuar nuk prodhojnë stabilitet; ato vetëm sa e thellojnë krizën dhe rrisin mosbesimin.

Prandaj, Ballkani sot nuk ka nevojë vetëm për investime ekonomike. Ai ka nevojë për një investim shumë më të madh dhe më të rëndësishëm: investimin në njeriun.

Duhet të investohet në kulturë, arsim, edukim, vetëdijesim, pajtim, drejtësi dhe komunikim shoqëror. Vetëm në këtë mënyrë mund të rikthehet besimi ndërmjet qytetarëve dhe besimi ndaj institucioneve.

Formula që duhet korrigjuar

Ka ardhur koha të korrigjojmë formulën që është përsëritur për vite me radhë: Pa mirëbesim qytetar nuk ka stabilitet politik; Pa stabilitet politik nuk ka zhvillim ekonomik; Pa drejtësi nuk ka mirëbesim; Dhe pa mirëbesim nuk mund të ketë paqe të qëndrueshme në Ballkan.

Ky është themeli mbi të cilin duhet të ndërtohet e ardhmja e rajonit: jo mbi frikën, propagandën dhe interesat e ngushta politike, por mbi besimin, drejtësinë dhe dinjitetin e qytetarit.

Porosi për lexuesit

Nëse dëshirojmë një Ballkan më të sigurt, më demokratik dhe më të zhvilluar, duhet të kuptojmë se investimi më i rëndësishëm nuk është ai në beton, por në njeriun. Vetëm duke ndërtuar mirëbesim, drejtësi dhe kulturë dialogu mund t’u lëmë brezave të ardhshëm një shoqëri më të drejtë, më humane dhe një paqe të qëndrueshme. Sepse pa mirëbesim nuk ndërtohet as shteti, as demokracia, as e ardhmja.