Ballina Aktuale UNIFIKIMI NË PROVË: A JEMI TË BASHKUAR VETËM KUR NA DUHEN VOTAT?

UNIFIKIMI NË PROVË: A JEMI TË BASHKUAR VETËM KUR NA DUHEN VOTAT?

SHPËRNDAJE

Qasje

Koalicioni shqiptar “Bashkimi” përballë sfidës së unitetit kombëtar, respektit institucional dhe standardeve të barabarta politike

Nga Nexhmedin Saqipi

Krijimi i koalicionit shqiptar “Bashkimi”, i cili synon të përfaqësojë shqiptarët e Luginës së Preshevës në zgjedhjet parlamentare të Serbisë, mund të konsiderohet një përpjekje me rëndësi për koordinimin e forcave politike shqiptare. Megjithatë, çdo nismë që mbështetet në parimin e bashkimit kombëtar duhet të vlerësohet jo vetëm nga aftësia për të bashkuar subjektet politike, por edhe nga gatishmëria për të përfshirë të gjithë faktorët institucionalë e shoqërorë të komunitetit shqiptar.

Nëse Shaip Kamberi ka arritur të përqendrojë rreth vetes një pjesë të konsiderueshme të subjekteve politike shqiptare, lind një pyetje legjitime: pse kjo energji politike nuk shndërrohet në një përpjekje më të gjerë për unifikimin e shqiptarëve të Luginës, përtej përkatësive partiake dhe interesave individuale?

A mund të quhet i plotë një unifikim që kufizohet vetëm te marrëveshjet ndërmjet partive, ndërsa institucionet fetare, shoqatat qytetare dhe përfaqësuesit e tjerë të jetës publike mbeten jashtë tryezës së bashkëpunimit?

Unifikimi kombëtar nuk mund të jetë pronë e një partie, e një lideri apo e një grupi të caktuar. Ai duhet të jetë një proces gjithëpërfshirës, i ndërtuar mbi respektin e ndërsjellë, përgjegjësinë publike dhe interesin e përbashkët të shqiptarëve.

Bashkësia Islame për Preshevë, Bujanoc dhe Medvegjë dhe e drejta për përfaqësim të pavarur

Një çështje që meriton vëmendje të veçantë është pozita e Bashkësisë Islame dhe e përfaqësuesve të saj në jetën institucionale të shqiptarëve të Luginës së Preshevës.

Institucionet fetare kanë funksionin e tyre të veçantë dhe nuk duhet të shndërrohen në instrumente të konkurrencës partiake, të ndikimeve politike apo të përçarjeve ndërmjet klerikëve. Bashkësia Islame duhet t’u shërbejë besimtarëve dhe të ruajë dinjitetin e saj institucional, duke vepruar në përputhje me rregullat dhe kompetencat përkatëse.

Në këtë kontekst, është e nevojshme të sqarohet se çfarë roli duhet të kenë aktorët politikë dhe fetarë nga jashtë Luginës në çështjet që prekin organizimin dhe përfaqësimin fetar të shqiptarëve. Çdo ndikim i mundshëm nga qarqe politike apo fetare të Sanxhakut duhet të shqyrtohet me maturi, mbi bazën e fakteve dhe të respektimit të autonomisë institucionale, pa paragjykime ndaj përkatësisë etnike apo fetare të askujt.

Pikërisht këtu shtrohet përgjegjësia e politikës shqiptare: a do të angazhohet për mbrojtjen e autonomisë dhe dinjitetit të institucioneve shqiptare, apo do t’i trajtojë ato sipas interesave të momentit?

Çështjet fetare nuk duhet të përdoren si instrumente të rivalitetit politik. Po kështu, institucionet fetare nuk duhet të vihen nën kontrollin e partive. Marrëdhënia ndërmjet politikës dhe fesë duhet të mbështetet në komunikim, respekt dhe kufij të qartë institucionalë.

Legjitimiteti institucional kërkon respekt, jo shpërfillje

Unë, Nexhmedin Saqipi, jam zgjedhur në pozitën e Reisit me votat e delegatëve, përfshirë dhjetë delegatë shqiptarë nga Lugina e Preshevës. Ky legjitimitet buron nga procesi përkatës zgjedhor dhe nuk duhet të relativizohet për shkak të dallimeve politike apo mungesës së afërsisë me ndonjë subjekt partiak.

Nuk jam zgjedhur me votat e Aleksandar Vuçiqit dhe as me votat e ndonjë partie serbe. Për këtë arsye, konsideroj se përfaqësimi im institucional duhet të vlerësohet në bazë të legjitimitetit, përgjegjësive dhe rolit që ushtroj, e jo përmes filtrave të interesave partiake.

Pavarësisht kësaj, nuk kam parë mbështetjen institucionale dhe politike që, sipas bindjes sime, do të duhej të ekzistonte në funksion të bashkëpunimit dhe të respektit ndërmjet përfaqësuesve shqiptarë. Sepse, ajo ngre një problem më të gjerë lidhur me kulturën politike, etikën e bashkëpunimit dhe respektimin e institucioneve që nuk duhet të varen nga vullneti i liderëve partiakë.

Standardet e dyfishta dhe marrëdhëniet politike përtej Luginës

Një tjetër çështje që kërkon trajtim serioz është mënyra se si politika shqiptare i vlerëson marrëdhëniet e figurave të ndryshme politike e fetare me pushtetin në Serbi.

Lidhjet politike të Osama Zukorliçit me koalicionin e Aleksandar Vuçiqit, si dhe qëndrimet publike të Muftiut Dudiq, duhet të shqyrtohen me të njëjtin standard kritik që përdoret ndaj përfaqësuesve shqiptarë. Nëse një aktor politik apo fetar gëzon hapësirë dhe përkrahje në Luginë, është legjitime të kërkohet transparencë për qëndrimet dhe bashkëpunimet e tij politike, veçanërisht kur ato mund të ndikojnë në interesat e komunitetit shqiptar.

Kjo nuk nënkupton mohimin e së drejtës së askujt për të zhvilluar marrëdhënie politike apo ndërfetare. Përkundrazi, nënkupton se marrëdhëniet e tilla duhet të vlerësohen mbi bazën e transparencës, reciprocitetit dhe pasojave që mund të kenë për përfaqësimin shqiptar.

Unë nuk u kam bërë thirrje shqiptarëve që ta votojnë Aleksandar Vuçiqin. Për këtë arsye, nuk e konsideroj të drejtë që një përfaqësues shqiptar i një institucioni fetar të shpërfillet, ndërsa marrëdhëniet politike të aktorëve të tjerë të mos shqyrtohen me të njëjtën shkallë përgjegjësie.

Nuk jam përfaqësues i Vuçiqit, as i Dem Berishës dhe as i Shaip Kamberit. Nuk jam pjesë e pazareve politike dhe nuk e shoh funksionin tim si instrument të ndonjë interesi partiak. Përgjegjësia ime është ndaj Zotit, besimtarëve dhe institucionit që përfaqësoj.

Koalicioni “Bashkimi” dhe përgjegjësia për të përfaqësuar të gjithë shqiptarët

Nëse koalicioni shqiptar “Bashkimi” u bën thirrje qytetarëve për pjesëmarrje në zgjedhjet parlamentare të Serbisë dhe kërkon mbështetjen e tyre, atëherë ai duhet të dëshmojë se fjala “bashkim” përfaqëson një angazhim të vërtetë politik, e jo vetëm një formulë elektorale.

Mbështetja nuk mund të kërkohet vetëm gjatë fushatës, ndërsa institucionet dhe përfaqësuesit shqiptarë të lihen jashtë komunikimit kur kërkojnë respekt, bashkëpunim dhe trajtim të barabartë.

Unë besoj se shqiptarët e Luginës kanë nevojë për një përfaqësim politik të përgjegjshëm, i cili i tejkalon interesat e ngushta partiake. Për këtë arsye, përkrahja ndaj një koalicioni shqiptar duhet të vlerësohet në bazë të programit, qëndrimeve dhe veprimeve konkrete të tij.

Për mua, mbështetja e përfaqësimit politik shqiptar mbetet një çështje e interesit kombëtar. Por kjo mbështetje nuk duhet të interpretohet si miratim i pakushtëzuar i çdo vendimi, i çdo aleance apo i çdo sjelljeje politike.

Nëse kërkohet besimi i qytetarëve, duhet të ofrohen edhe arsye të besueshme për ta fituar atë. Nëse kërkohet uniteti, duhet të dëshmohet gatishmëria për të respektuar dallimet. Nëse kërkohet vota e shqiptarëve, duhet të dëshmohet se përfaqësimi i tyre nuk do të kufizohet vetëm te një rreth i ngushtë politik.

Nuk kërkoj privilegje personale dhe as trajtim të veçantë. Kërkoj respekt për institucionin që përfaqësoj, për legjitimitetin e tij dhe për të drejtën e çdo shqiptari që të jetë pjesë e proceseve të përbashkëta, pa u kushtëzuar nga afërsia apo largësia me një lider politik.

Unifikimi si përgjegjësi kombëtare, jo si instrument elektoral

Përçarjet ndërmjet partive, institucioneve dhe përfaqësuesve të jetës publike e dobësojnë pozitën e shqiptarëve në Luginën e Preshevës. Në një realitet ku përfaqësimi politik, të drejtat e komunitetit dhe ruajtja e identitetit kërkojnë angazhim të vazhdueshëm, përjashtimi i njëri-tjetrit nuk mund të jetë strategji e qëndrueshme.

Shaip Kamberi dhe drejtuesit e tjerë të koalicionit “Bashkimi” kanë mundësinë të dëshmojnë se unifikimi nuk është vetëm marrëveshje ndërmjet subjekteve politike, por një proces i hapur për të gjithë faktorët që kontribuojnë në jetën shqiptare të Luginës.

Kjo kërkon dialog me institucionet fetare, bashkëpunim me shoqërinë civile, transparencë në vendimmarrje dhe respekt për pavarësinë e secilit institucion. Kërkon gjithashtu që kritikat të mos interpretohen si armiqësi dhe që dallimet të mos shndërrohen në arsye për përjashtim.

Sukseset institucionale të askujt nuk duhet të shkaktojnë xhelozi apo rivalitet. Përkundrazi, ato duhet të shihen si mundësi për ta forcuar përfaqësimin e shqiptarëve, për aq kohë sa arrihen në mënyrë legjitime dhe ushtrohen me përgjegjësi.

Prandaj, pyetja ime për koalicionin “Bashkimi” nuk është vetëm se sa vota synon të marrë në zgjedhjet parlamentare të Serbisë. Pyetja është se çfarë modeli përfaqësimi dëshiron të ndërtojë dhe cilët shqiptarë i konsideron pjesë të këtij projekti.

A jemi edhe ne, që përfaqësojmë institucione fetare e shoqërore, pjesë e bashkimit shqiptar? Apo përfshirja jonë varet nga fakti nëse qëndrojmë brenda kufijve të përcaktuar nga politika partiake?

Këto pyetje kërkojnë përgjigje të qarta, jo për hir të një individi, por për hir të parimeve mbi të cilat duhet të ndërtohet bashkëpunimi kombëtar.

Mesazhi: Bashkimi fillon me respektin

Unifikimi shqiptar nuk është pronë e Shaip Kamberit, e Nexhmedin Saqipit apo e ndonjë partie politike. Ai është interes i përbashkët kombëtar dhe përgjegjësi ndaj brezave që presin një përfaqësim më të drejtë, më të përgjegjshëm dhe më gjithëpërfshirës.

Nuk kërkojmë privilegje, por respekt. Nuk kërkojmë nënshtrim ndaj institucioneve fetare, por bashkëpunim ndërmjet tyre dhe politikës. Nuk kërkojmë që të gjithë të mendojnë njësoj, por që dallimet të mos përdoren për të përjashtuar njëri-tjetrin.

Nëse koalicioni “Bashkimi” dëshiron ta meritojë këtë emër, duhet ta dëshmojë përmes veprave, duke i trajtuar shqiptarët me dinjitet dhe duke i respektuar institucionet e tyre, pavarësisht se kush i drejton ato.

Prandaj, pyetja ime mbetet e hapur për drejtuesit e koalicionit “Bashkimi”: A jemi edhe ne shqiptarë të Luginës pjesë e këtij unifikimi, apo shqiptarë jemi vetëm atëherë kur ju duhen votat tona? Sepse bashkimi i vërtetë nuk matet me numrin e partive që ulen në një tryezë, por me gatishmërinë për të mos lënë askënd jashtë saj. Ai nuk ndërtohet mbi heshtjen, përjashtimin dhe interesat personale, por mbi barazinë, përgjegjësinë dhe respektin e ndërsjellë.

Vota mund ta hapë derën e parlamentit, por vetëm drejtësia, dinjiteti dhe uniteti mund ta mbajnë të hapur derën e besimit të popullit.