Ballina Aktuale Dy zgjedhje, një popull: Bashkimi në Beograd, përçarja në Luginë

Dy zgjedhje, një popull: Bashkimi në Beograd, përçarja në Luginë

SHPËRNDAJE

Opinion

Nga Shoqëria Civile – Lugina e Preshevës

Pjesëmarrja e shqiptarëve të Luginës së Preshevës në zgjedhjet parlamentare të Serbisë dhe në zgjedhjet për Këshillin Kombëtar Shqiptar paraqet dy procese të ndryshme zgjedhore, por me një qëllim të përbashkët: përfaqësimin sa më dinjitoz të interesave politike, kombëtare, arsimore, kulturore dhe qytetare të shqiptarëve në këtë rajon.

Megjithatë, mënyra se si subjektet politike shqiptare po organizohen për këto dy procese nxjerr në pah një paradoks të madh politik: kur bëhet fjalë për përfaqësimin në Parlamentin e Serbisë, bashkimi shihet si domosdoshmëri, ndërsa kur bëhet fjalë për përfaqësimin kombëtar, përçarja vazhdon të mbetet realitet.

Në prag të zgjedhjeve parlamentare të Serbisë, kryeministrit të Kosovës, Albin Kurti, iu desh një angazhim i konsiderueshëm politik për t’i afruar subjektet politike shqiptare të Luginës së Preshevës dhe për t’i bindur që të garojnë së bashku, përmes një liste të përbashkët, të emërtuar “Lista e Koalicionit Shqiptar”. Ndryshe nga shumë përpjekje të mëparshme për bashkim, kësaj radhe u arrit një marrëveshje që krijoi mundësinë për një përfaqësim më të konsoliduar politik.

Listat kontraverze

Ky bashkim, pavarësisht dallimeve dhe rezervave që mund të ekzistojnë ndërmjet subjekteve pjesëmarrëse, dëshmon se bashkëpunimi politik është i mundur kur ekziston vullneti për të kapërcyer interesat e ngushta partiake. Në zgjedhjet parlamentare, ku përfaqësimi i shqiptarëve në institucionet qendrore të Serbisë ka rëndësi të veçantë, një listë e përbashkët mund të ndihmojë në përqendrimin e votës shqiptare dhe në rritjen e mundësive për të fituar më shumë mandate parlamentare.

Mirëpo, ky parim i bashkëpunimit nuk po gjen zbatim të njëjtë në zgjedhjet për Këshillin Kombëtar Shqiptar. Në vend të një marrëveshjeje të përbashkët, subjektet politike shqiptare janë pozicionuar në disa lista të ndara, të organizuara nga parti të ndryshme ose nga grupe të tyre politike.

Këtu lind pyetja e pashmangshme: Nëse partitë shqiptare mund të bashkohen për të përfaqësuar interesat e tyre në Beograd, përse nuk mund të gjejnë gjuhën e përbashkët për të mbrojtur interesat kombëtare, arsimore dhe kulturore të shqiptarëve në Luginën e Preshevës?

Këshilli Kombëtar Shqiptar nuk duhet të trajtohet si një arenë tjetër e garës për pushtet, por si një institucion që ka për detyrë të mbrojë dhe të zhvillojë identitetin kombëtar, gjuhën shqipe, arsimin, kulturën, informimin dhe të drejtat e shqiptarëve. Për këtë arsye, zgjedhjet për këtë institucion do të duhej të karakterizoheshin nga një përgjegjësi edhe më e madhe politike dhe kombëtare.

Pseudo-bashkimi

Ekzistenca e disa partive, programeve dhe alternativave nuk përbën vetvetiu problem. Përkundrazi, qytetarët kanë të drejtë të zgjedhin përfaqësuesit që u besojnë. Por pluralizmi nuk duhet të shndërrohet në armiqësi politike, ndërsa konkurrenca nuk duhet të bëhet pengesë për bashkëpunimin rreth çështjeve me interes të përbashkët.

Problemi qëndron te fakti se përçarjet, mosbesimi dhe rivalitetet ndërmjet krerëve politikë shqiptarë në Luginën e Preshevës nuk janë dukuri të reja. Ato kanë rrënjë të thella dhe, me kalimin e viteve, kanë dëmtuar jo vetëm bashkëpunimin ndërpartiak, por edhe besimin e qytetarëve te politika dhe institucionet përfaqësuese.

Shpeshherë, interesat e qytetarëve janë lënë në plan të dytë përballë interesave personale, familjare, partiake dhe grupore. Ambiciet për të ruajtur pozitat, kontrollin politik apo ndikimin brenda strukturave partiake kanë krijuar barriera që vështirë kapërcehen, edhe kur interesi i përgjithshëm kërkon një qëndrim të përbashkët.

Kjo është arsyeja pse bashkimi politik në një proces zgjedhor nuk duhet të konsiderohet si zgjidhje e plotë, nëse ai nuk shoqërohet me një ndryshim të kulturës politike. Bashkimi i përkohshëm, i ndërtuar vetëm për të siguruar mandate, nuk mjafton. Shqiptarëve të Luginës u nevojitet një bashkëpunim i qëndrueshëm, i bazuar në përgjegjësi, transparencë, besim dhe respekt të ndërsjellë.

Sa për sy e faqe

Po ashtu, asnjë ndërmjetësim nga jashtë nuk mund ta zëvendësojë vullnetin e brendshëm të përfaqësuesve politikë. Angazhimi i kryeministrit Kurti për afrimin e subjekteve shqiptare mund të vlerësohet si një përpjekje për të nxitur bashkëpunimin, por përgjegjësia për ta ruajtur dhe për ta zgjeruar atë u takon vetë liderëve politikë të Luginës. Ata duhet të dëshmojnë se janë të aftë të bashkëpunojnë jo vetëm kur u nevojitet një rezultat zgjedhor, por edhe kur kërkohet një qëndrim i përbashkët përballë problemeve të qytetarëve.

Në këtë drejtim, Shoqëria Civile ka përgjegjësi të kërkojë llogaridhënie, të nxisë dialogun dhe të mos lejojë që ndarjet partiake të relativizojnë çështjet thelbësore të shqiptarëve. Qytetarët kanë nevojë për përfaqësues që ndërtojnë ura bashkëpunimi, jo mure armiqësie; për politikanë që e shohin mandatin si përgjegjësi publike, jo si pronë personale apo partiake.

Në fund të fundit, dallimi ndërmjet zgjedhjeve parlamentare të Serbisë dhe atyre për Këshillin Kombëtar Shqiptar qëndron te funksioni i institucioneve dhe mënyra e përfaqësimit, por të dy proceset lidhen me të njëjtën përgjegjësi: mbrojtjen e interesave të shqiptarëve të Luginës së Preshevës. Për këtë arsye, është e vështirë të justifikohet bashkimi në njërin proces dhe përçarja në tjetrin, kur të dy kërkojnë vizion, përgjegjësi dhe përkushtim ndaj qytetarëve.

Mesazhi

Lugina e Preshevës nuk vuan nga mungesa e partive politike, por nga mungesa e besimit ndërmjet tyre. Nuk ka mungesë të njerëzve që pretendojnë se përfaqësojnë popullin, por ka mungesë të vullnetit për ta vendosur interesin e popullit mbi interesin personal, familjar, partiak dhe grupor.

Bashkimi nuk duhet të jetë vetëm një formulë zgjedhore për të fituar mandate në Beograd, por një parim politik që udhëheq edhe përfaqësimin kombëtar, mbrojtjen e të drejtave dhe zhvillimin e shoqërisë shqiptare në Luginën e Preshevës.

Sepse, kur bëhet fjalë për të ardhmen e shqiptarëve, gara politike mund të jetë partiake, por përgjegjësia është e përbashkët. Dhe një popull që nuk arrin të bashkohet për interesat e veta themelore, rrezikon që përçarjet e brendshme t’i paguajë me humbje të jashtme.