Ballina Aktuale Kalimi në botën tjetër: ç’la pas ky burrë për vendin e tij?

Kalimi në botën tjetër: ç’la pas ky burrë për vendin e tij?

SHPËRNDAJE

Ish-Emiri i Katarit, Sheikh Hamad bin Khalifa Al Thani, ka vdekur në moshën 74 vjeç, njoftoi sot organi më i lartë qeveritar i vendit, Amiri Diwan.

Hamad bin Khalifa Al Thani ishte një nga figurat më përcaktuese në historinë moderne të Katarit. Ai mori pushtetin në vitin 1995 dhe mbeti emir deri në vitin 2013, kur ia transferoi vullnetarisht pushtetin djalit të tij, Emirit aktual, Sheikh Tamim bin Hamad Al Thani, në një veprim të rrallë në rajon.

Gjatë sundimit të tij 18-vjeçar, Katari u bë një nga ekonomitë më të forta në botë falë shfrytëzimit të rezervave të tij të mëdha të gazit natyror, duke forcuar ndjeshëm ndikimin e tij ndërkombëtar në diplomaci, investime dhe media. Në të njëjtën kohë, u hodhën themelet e planit të zhvillimit “Vizioni Kombëtar i Katarit 2030”, i cili synonte diversifikimin e ekonomisë dhe zhvillimin e qëndrueshëm të vendit.

Deri më tani, autoritetet e Katarit nuk kanë njoftuar detaje të mëtejshme rreth shkaqeve të vdekjes së tij ose orarit të ngjarjeve zyrtare të zisë.

Transformimi i Katarit

Periudha e sundimit të tij përkoi me ngritjen spektakolare të Katarit si një fuqi globale energjetike. Në vitin 1996, vendi kreu eksportin e parë të gazit natyror të lëngshëm (LNG), për t’u zhvilluar brenda pak vitesh në eksportuesin më të madh të LNG-së në botë.

Të ardhurat e mëdha nga gazi natyror nxitën ekonominë e Katarit dhe siguruan një nga të ardhurat më të larta për frymë në botë.

I lindur në vitin 1952, Hamadi studioi në Akademinë Mbretërore Ushtarake Sandhurst në Britani dhe iu bashkua forcave të armatosura të Katarit në vitin 1971. Ai u shpall trashëgimtar i fronit në vitin 1977 dhe gradualisht mori përsipër çështje kyçe shtetërore, veçanërisht në sektorin e energjisë.

Në vitin 1995, kur babai i tij u përpoq të kufizonte pushtetin e tij, Hamadi shfrytëzoi mungesën e tij jashtë vendit dhe mori pushtetin pa gjakderdhje, duke rrethuar pallatin mbretëror me forca ushtarake. Përpjekjet e mëvonshme për ta rrëzuar atë dështuan.

Bumi ekonomik dhe Autoriteti i Investimeve të Katarit

Gjatë mbretërimit të tij, PBB-ja e Katarit u rrit më shumë se njëzetfish, duke arritur në 199 miliardë dollarë në vitin 2013, sipas të dhënave të Bankës Botërore.

Në vitin 2005, ai themeloi Autoritetin e Investimeve të Katarit (QIA), një fond sovran pasurie që është rritur në një nga investitorët më të mëdhenj në botë.

Nën udhëheqjen e bashkëpunëtorit të tij të ngushtë, Sheikh Hamad bin Jassim bin Jaber Al Thani (HBJ), QIA ka fituar aksione në kompani kryesore ndërkombëtare si Barclays dhe Volkswagen, dhe në vitin 2010 bleu dyqanin historik Harrods në Londër.

Nga Doha në Kupën e Botës

Sundimi i tij ka transformuar edhe vetë Katarin. Doha është transformuar nga një qytet i vogël në një metropol modern, me projekte të gjera infrastrukturore dhe investime të reja.

Së bashku me gruan e tij, Sheikha Moza bint Nasser, ai tërhoqi universitetet më të mira amerikane, si Georgetown, Texas A&M dhe Carnegie Mellon, duke krijuar një komunitet akademik ndërkombëtar në emirat.

Në vitin 2010, Katari u bë vendi i parë i Lindjes së Mesme që siguroi organizimin e Kupës së Botës FIFA 2022.

Një nga vendimet e tij më të rëndësishme ishte financimi i Al Jazeera-s në vitin 1996 me një kredi prej 500 milionë dollarësh.

Rrjeti televiziv u zhvillua në një nga organizatat më të fuqishme të lajmeve në botën arabe, duke shkaktuar shpesh reagime për shkak të kritikave të tij ndaj qeverive të rajonit.

Politika e jashtme e Hamadit karakterizohej nga ekuilibra që shpesh nuk i pëlqenin aleatëve dhe kundërshtarëve. Ajo i lejoi Shteteve të Bashkuara të krijonin bazën ajrore më të madhe amerikane në Lindjen e Mesme në Katar, duke ruajtur marrëdhënie të mira me Iranin.

Në të njëjtën kohë, deri në luftën e Gazës në vitin 2009, i lejoi Izraelit të operonte me një zyrë tregtare në Doha, duke ruajtur dhe lidhje të ngushta me Hamasin.

Pranvera Arabe dhe tensionet rajonale

Gjatë Pranverës Arabe të vitit 2011, Katari mbështeti në mënyrë aktive lëvizjet anti-regjim në Siri dhe Libi, ndërsa siguroi tetë miliardë dollarë mbështetje financiare për qeverinë e Mohamed Morsit në Egjipt.

Këto zgjedhje provokuan reagime të forta në shumë vende arabe dhe çuan në konflikte serioze diplomatike me Arabinë Saudite, Emiratet e Bashkuara Arabe, Bahreinin dhe Egjiptin.

Këto tensione arritën kulmin në vitin 2017, kur katër vendet vendosën një bllokadë diplomatike dhe tregtare shumëvjeçare ndaj Katarit, një krizë që shënoi epokën e pasardhësit të tij, Sheikh Tamim.